Sezon zaczyna się we wrześniu. Gdzie trzymać kilkaset pudełek

We wrześniu wchodzimy na zaplecze i liczymy półki. Nie towar, tylko półki. Bo za dwa miesiące przyjdzie zamówienie na zestawy świąteczne i wszystko, co dziś stoi luzem, będzie musiało zrobić miejsce dla opakowań.

Prowadzimy małą firmę, jakich w opolskiem sporo: pakujemy własny wyrób i sprzedajemy go głównie przed świętami. Zaplecze mamy jedno, ma dwa i pół metra regału i nie urośnie. Pierwszy rok robiliśmy to źle. Zamówiliśmy dwieście gotowych pudełek w połowie listopada, przyjechały cztery duże kartony i przez sześć tygodni chodziliśmy po magazynie bokiem.

Sezon planuje się we wrześniu, nie w listopadzie

Kto sprzedaje przed świętami, ten wie, że listopad to już produkcja, nie zakupy. Opakowania trzeba mieć wcześniej, bo w szczycie sezonu terminy się wydłużają, a wzory z katalogu potrafią się skończyć. Wrzesień i październik to ostatni spokojny moment na decyzję.

Problem w tym, że wcześniejsze zamówienie oznacza dłuższe magazynowanie. Zapas, który we wrześniu wygląda rozsądnie, przez dwa miesiące stoi i zajmuje miejsce potrzebne na coś innego. Dlatego pytanie brzmi nie tylko "ile pudełek kupić", ale "w jakiej formie one przyjadą".

Co przyjeżdża płasko, a co gotowe

Opakowania ozdobne dzielą się z grubsza na dwie grupy. Jedne składa się z płaskiego arkusza, drugie przyjeżdżają sklejone i takie zostają.

Te pierwsze mają bigi, czyli wgniecione linie zgięcia. W miejscu bigu fala tektury zostaje przygnieciona wzdłuż linii i karton daje się złożyć akurat tam, a nigdzie indziej. Dno zamykają najczęściej klapki krzyżowe, które wchodzą jedna pod drugą i blokują się nawzajem, bez kleju i bez taśmy. Takie pudełko przyjeżdża jako stos arkuszy i składa je ten, kto pakuje.

Gotowe muszą przyjechać opakowania, w których coś jest już wklejone albo wszyte: okienko z folii, sznurek z supłem, wstążka przy ściance, przekładka na dwie butelki. Tego nie da się rozłożyć bez zniszczenia. Przy zamawianiu warto po prostu zapytać, w jakiej formie jedzie konkretny wzór, bo ten sam typ pudełka bywa dostępny w obu wersjach.

Pudełka z wieczkiem to przypadek pośredni, o który pytaliśmy najczęściej. Mają dwie osobne części, spód i wieczko, i obie zwykle składają się na bigach, więc przyjeżdżają jako dwa stosy arkuszy. Trzeba je tylko liczyć parami przy planowaniu miejsca, bo dwa stosy zajmują dwa razy tyle wysokości co jeden. Gorzej, jeśli w wieczku jest okienko zaklejone folią. Wtedy albo cały komplet jedzie złożony, albo tylko spód da się spakować płasko, i to trzeba ustalić przed zamówieniem, a nie po dostawie.

Ile miejsca to naprawdę daje

Weźmy kosz o wymiarach 31 x 31 x 12,5 cm, czyli typowy rozmiar na zestaw z butelką i kilkoma drobiazgami. Gotowy zajmuje około dwunastu litrów przestrzeni i nie da się go zgnieść. Ten sam kosz złożony na płasko to arkusz mniej więcej 56 x 56 cm i jakieś 6 mm grubości, bo tektura falista B ma około 3 mm, a w złożeniu warstwy są dwie. Wychodzi niecałe dwa litry, czyli sześć razy mniej. Producenci, u których zamawialiśmy kartonowe kosze na prezenty, wysyłają je właśnie w tej formie, a nie gotowe.

Na półce wysokiej na 40 cm postawimy trzy gotowe kosze jeden na drugim. Płaskich zmieści się tam kilkadziesiąt, o ile półka ma odpowiednią głębokość. Sto sztuk to słupek wysoki na jakieś 60 cm i lżejszy, niż się wydaje.

Jedna rzecz zaskakuje przy pierwszym zamówieniu. Rozłożone pudełko jest szersze niż jego dno, bo do szerokości dna dochodzą ścianki z obu stron. Kosz o dnie 31 cm i wysokości 12,5 cm daje arkusz około 56 x 56 cm, więc półka głębokości 40 cm go nie przyjmie, choć gotowy kosz stałby na niej bez kłopotu. Mierzy się głębokość, nie tylko wysokość.

Zysk zależy przy tym od kształtu. Szerokie i niskie opakowania oszczędzają najwięcej, bo wożą i magazynują najwięcej powietrza. Wysokie i wąskie, jak stożek na butelkę wina 9 x 9 x 39 cm, schodzą do mniej więcej jednej czwartej swojej objętości. Nadal warto policzyć, ale różnica nie jest tak widowiskowa.

Czego w tym rachunku nie widać

Ktoś te pudełka musi złożyć. To jest ta część, o której się zapomina we wrześniu, kiedy liczy się półki, a przypomina w grudniu, kiedy trzeba wysłać zamówienia. Zanim zamówimy kilkaset sztuk, składamy dwa czy trzy z zegarkiem w ręku i mnożymy. Przy pięćdziesięciu sztukach to kwadrans. Przy pięciuset robi się z tego cały dzień pracy jednej osoby, którą trzeba komuś odjąć od innych zadań.

Druga sprawa to trwałość zgięcia. Big daje się złożyć kilka razy bez śladu, potem tektura w tej linii mięknie i bieleje. Do jednorazowego zapakowania nie ma to znaczenia, ale opakowania, które mają jeździć z nami na kilka jarmarków, lepiej trzymać już złożone niż rozkładać po każdym wyjeździe.

Trzecia to samo przechowywanie. Płaskie arkusze leżą poziomo, na półce, bez ciężkich rzeczy na wierzchu i z dala od wilgoci. Arkusz oparty ukośnie o ścianę wygina się po kilku tygodniach i potem widać to na złożonym pudełku. W nieogrzewanym magazynie karton chłonie wilgoć szybciej, niż się wydaje, więc jeśli zapas ma stać do grudnia, lepszy jest suchy kąt w środku niż wolne miejsce w garażu.

Zamawianie z wyprzedzeniem ma jeszcze jeden skutek uboczny, tym razem korzystny. Przy nadruku z logo minimalne nakłady zaczynają się zwykle od pięćdziesięciu sztuk, a przy większej partii cena za sztukę spada. Kiedy zapas mieści się na dwóch półkach zamiast na czterech, ta większa partia przestaje być problemem magazynowym i robi się zwyczajną kalkulacją.

Zakłady produkujące takie opakowania działają zresztą niedaleko. W Kluczborku od kilkunastu lat pracuje wytwórnia pudełek ozdobnych i koszy z tektury, więc zamówienie nie musi jechać przez pół Polski ani czekać na kontener. Przy planowaniu sezonu bliskość producenta bywa równie ważna jak sam katalog, bo skraca czas między decyzją a dostawą.

Jeśli planujesz zapas opakowań na grudzień, policz najpierw dwie rzeczy: ile półek masz naprawdę wolnych i ile godzin ktoś w firmie może przeznaczyć na składanie. Reszta to już wybór wzoru, a na to we wrześniu jest jeszcze spokojnie czas.