Co to jest falcowanie i kiedy jest potrzebne

Ulotka złożona na trzy części, mapa turystyczna, instrukcja obsługi dołączona do produktu, zaproszenie czy menu restauracji. Wszystkie te druki mają jedną cechę wspólną: zanim trafiły do rąk odbiorcy, przeszły przez falcowanie. To jeden z najczęściej wykonywanych etapów obróbki po druku, choć mało kto zna jego nazwę.

Czym jest falcowanie

Falcowanie to maszynowe składanie zadrukowanych arkuszy papieru. Nazwa pochodzi od niemieckiego słowa „falzen”, czyli składać. Wykonuje się je na urządzeniach zwanych falcerkami, które składają arkusze szybko, równo i powtarzalnie. Złożenie ręczne sprawdza się przy kilku sztukach, ale przy nakładzie liczonym w setkach czy tysiącach egzemplarzy tylko maszyna zapewnia jednakowe krawędzie i dokładnie wyznaczone linie zgięcia.

Rodzaje złamów

Linia, wzdłuż której składa się arkusz, nazywa się złamem. W zależności od projektu stosuje się różne układy:

• Złam pojedynczy - arkusz składa się raz na pół. Tak powstają foldery czterostronicowe, karty okolicznościowe czy zaproszenia.
• Złam harmonijkowy - kolejne części składa się naprzemiennie, jak harmonię. To popularny układ ulotek i map.
• Złam zawijany - kolejne części zawija się do środka. Tak składa się klasyczną ulotkę formatu DL z trzech części.
• Złam krzyżowy - arkusz składa się kilka razy w prostopadłych kierunkach. Stosuje się go między innymi przy składkach książek i katalogów.

Falcowanie a bigowanie

Przy cienkim papierze arkusz można złożyć od razu. Przy grubszym papierze i kartonie zgięcie bez przygotowania często powoduje pękanie farby na krawędzi. Dlatego przed falcowaniem wykonuje się bigowanie, czyli wgniecenie linii, wzdłuż której papier zostanie złożony. Bigowanie zaleca się zwykle przy papierach o gramaturze od około 170 g/m², a także przy drukach z pełnym kryciem farbą na linii złamu.

Na co uważać przy projektowaniu

Projekt druku składanego trzeba przygotować z uwzględnieniem złamów. Przy ulotce zawijanej część wewnętrzna musi być o kilka milimetrów węższa od pozostałych, inaczej nie zmieści się w środku. Ważny jest też kierunek włókien papieru. Arkusz złożony zgodnie z kierunkiem włókien zgina się gładko, a w poprzek łatwiej pęka. Najlepiej poprosić drukarnię o szablon z naniesionymi liniami złamów.

Falcowanie w produkcji opakowań

Falcowane druki często trafiają do opakowań jako ulotki informacyjne, instrukcje czy karty z przepisami. Dlatego firmom zamawiającym kartony opłaca się współpraca z drukarnią, która wykonuje oba etapy. Przedsiębiorcy z Kujaw, szukając hasła producent opakowań w okolicach Bydgoszczy, mogą sprawdzić ofertę drukarni działającej od 2003 roku na Pomorzu, która łączy druk offsetowy i cyfrowy z obróbką introligatorską. Szczegóły znajdują się na stronie multi-druk.pl.